Culture eats Strategy for breakfast

  • Posted on:  dinsdag, 11 april 2017 12:50
  • Written by 

Laatst woonde ik een presentatie bij van een collega. Het was op een avond na een veel te drukke werkdag en de teksten en plaatjes kwamen wel binnen, maar ook weer niet helemaal. Ik schrok ineens wakker toen er een grote leeuw in beeld verscheen met de tekst erbij “Culture eats Strategy for breakfast”(1). Dat beeld bleef hangen en kwam zelfs regelmatig op de meest onverwachte momenten weer opduiken in mijn hoofd in de dagen erna. Het was een sterk beeld. 

Met “culture” doelde de spreker op de bedrijfscultuur, maar je kunt het ook breder trekken. Dat merkte ik onlangs tijdens een zakenreisje naar Napels, waar ik een Italiaanse softwareleverancier van een Nederlandse klant bezocht om het over testprocesverbetering te hebben. Maar daarover straks meer.

Feit is, dat je in het buitenland leert wat “de Nederlandse cultuur” is. Dat geldt niet alleen op vakantie, maar vooral als het gaat om werken in het buitenland. Dat leerde ik jaren geleden al, toen ik in Ecuador probeerde te werken. Ik zeg uitdrukkelijk “probeerde” want het kostte letterlijk vier dagen om in Quito (hoofdstad van Ecuador) een enquêtelijst getypt en geprint te krijgen. Als ik het zelf had mogen doen had het mij maximaal één uur gekost om het voor elkaar te krijgen, maar dit mocht ik helaas niet. Ik voel weer de onmacht als ik eraan denk. Het was een grote frustratie. Mañana, mañana kan op vakantie nog wel schattig zijn, maar als je wilt werken is het dat zeker niet.

Oké, dus wij werken in Nederland graag met een bepaalde snelheid. Dat heeft natuurlijk ook te maken met ons klimaat denk je dan, want in Ecuador, op bijna 3000 meter hoogte rond de evenaar, daar ga je al zweten als je je hoofd beweegt. Maar er is meer. Veel meer.

Het kostte mij twintig minuten om een pen en papier te kopen in een verder lege winkel met vier man personeel. En het kostte gemiddeld twee uur om een telefoongesprek van tien minuten te voeren vanuit een belwinkel. Het staat haaks op de Nederlandse werkhouding. Vertel een Ecuadoraanse gids dat hij tien keer meer zou kunnen verdienen als hij een paar woorden Engels zou spreken en hij haalt zijn schouders op. Hij verdient nu genoeg voor drie maaltijden per dag, en wat moet hij in vredesnaam doen met zes? Daar sta je dan met je verbeterplan en goede bedoelingen.

Toch is het nuttig te weten hoe wij als Nederlanders doorgaans werken. Wij hebben altijd in ons achterhoofd hoe we meer geld zouden kunnen verdienen en zijn erop gericht om processen te verbeteren. Het moet altijd beter, sneller, gestructureerder en slimmer. Je kunt je soms afvragen of we daar niet in doorslaan, maar het is nu eenmaal zo. En dat maakt ons interessant als partners voor buitenlandse bedrijven. Als je deze mentaliteit inbrengt, dan vertel je nieuws. Men hangt aan je lippen.

Hoewel het maar de vraag is of we het met deze mentaliteit alleen gaan redden. Ja, daar komt die leeuw weer om de hoek kijken. De boodschap brengen is één ding, het implementeren is iets heel anders. Want hoe gaan we binnen een andere cultuur onze plannen implementeren? Zoals ik al aangaf, was ik laatst in Italië, en ik werd op de eerste dag al gek van het Italiaanse “arrangiarsi” (“we zien het wel”). Ik wil een Nederlandse planning die gewoon wordt nageleefd!

Zoals zo vaak is de oplossing eigenlijk best eenvoudig. Door gebruik te maken van de kracht van die mensen, van die cultuur, kun je uiteindelijk best je doelen halen. Als de cultuur in de weg staat van de strategie, dan moet je de strategie afstemmen op de cultuur. In Ecuador is mij dat niet gelukt, maar in Italië is het begin gemaakt. De doe-maar-gewoon-mentaliteit van de Nederlanders staat tegenover het Italiaanse “fare bella figura” (“altijd een goede indruk maken”). In een presentatie heb ik daarom precies aangegeven wat wij van hun verwachten en waar wij als klant blij van worden. En dan maar hopen dat ze ermee aan de haal gaan om een goede indruk bij ons achter te laten. 

En ja hoor! Op de laatste dag kwam een anders zo passieve ontwikkelaar ineens aankloppen met een idee. Het was ook nog eens een goed idee, dus wij reageerden enthousiast en hij begon te glimmen. Zelfvertrouwen en Italiaanse trots! Deze strategie gaat werken. 

Achteraf gezien had ik in Ecuador mijn lijstje niet in Quito, maar in Otavalo (een plaats op twee uur rijden van Quito) moeten laten uitwerken. In Otavalo heerst al eeuwen een groep Quechua indianen die erom bekend staan dat ze succesvol zijn met o.a. de verkoop van kleedjes doordat ze goed luisteren naar wat de klanten willen hebben, en ze inspelen op die vraag. Waar ze in de rest van Ecuador blijven zitten met ladingen zelfbedachte kleedjes, vliegen ze in Otavalo als warme broodjes over de toonbank.

Darwin zei het ook al: "Het zijn niet de sterkste, de slimste of de snelste die overleven, maar degene die zich het beste kunnen".

Zie ik toch weer die leeuw voor me. Hoewel nu met een ander ontbijtje. 

1. Citaat van Peter Drucker.

Carin de Bont

Carin is begonnen als programmeur/ technisch ontwerper, en via allerlei testrollen doorgestroomd naar testconsultant. Door die brede ervaring voelt ze zich een echte allrounder, wat helpt om bruggen te slaan tussen Business en IT. 

Volg haar ook op LinkedIn