Een gesprek over multifunctionaliteit, specialismen en testen

Soms is het goed om even met anderen een stapje terug te doen en ontwikkelingen in ons vakgebied te bespreken. Zo zat ik vorige week met Peter Toethuis (IT-manager bij de ING en al jaren verantwoordelijk voor systeemontwikkeling) en Mariëtta Lohmer (Unit Manager bij Squerist) te praten over actuele ontwikkelingen in systeemontwikkeling en wat de effecten daarvan zijn op testers. Als je het dan over de ontwikkelingen in systeemontwikkeling hebt, dan heb je het al snel over Agile en DevOps. Ook ING is al jaren geleden begonnen met Agile werken en is ver gevorderd met het implementeren van DevOps. Uitgangspunt bij zowel Agile als DevOps is dat de teamleden multifunctioneel moeten zijn. Nu deze bank de slag naar DevOps maakt zoeken ze vooral allround Dev/Ops engineers. We vroegen ons af of dit eigenlijk wel een haalbare kaart is.

De situatie waarin de allround engineer ook het testwerk doet leidt naar ons idee tot drie uitdagingen voor het multifunctionele teamlid. Ten eerste hebben veel IT-ers met een systeemontwikkelingsachtergrond een probleemoplossende mindset. “Hoe kan ik, rekening houdend met de verschillende belanghebbenden en beperkingen, dit probleem zo goed en snel mogelijk oplossen”? Een hele goede mindset, maar als de oplossing eenmaal in zicht is wil er nog wel eens tunnelvisie optreden waardoor alle informatie in het licht van de oplossing geïnterpreteerd wordt. Getrainde testers hebben meer een kritische mindset en kijken vaak vanuit een andere invalshoek. Is dit wel wat de business bedoelde? Kun je dit niet anders interpreteren? Is dit wel de juiste implementatie van het idee? En eigenlijk heb je beide mindsets nodig om succesvol te zijn als team. We weten immers ook dat er mensen met verschillende mindsets nodig zijn om succesvol te zijn als team. En zonder de rol van een getrainde tester kan deze mindset ontbreken. 

De tweede uitdaging is dat de allround professional, vooral die professionals met een programmeer achtergrond, het uitgebreid testen niet per definitie als hun taak zien. Natuurlijk voeren die programmeurs wel hun unittests en integratietests uit. Maar het is veel werk om naast de happy flow ook alle foutpaden te bedenken en te testen. Hetzelfde geldt voor de ketentest waarbij alle systemen aan elkaar gekoppeld zijn. Of de regressietest, performancetest en security test. 

De derde uitdaging ontstaat doordat testen echt specialisme is. Toevallig zat ik twee dagen later bij een manager van een systeemontwikkelingsafdeling van een andere bank en hij vertelde trots dat de dekking van hun regressietestset 80% is. Als tester denk ik dan twee dingen. Ten eerste, wat is dat een mooi rond getal, zal het niet geschat zijn? Misschien heb ik hier wat weinig vertrouwen, maar laten we het erop houden dat ik de kritische mindset van een tester heb. Het tweede wat ik dacht was dat ik vijf manieren ken om dekking te meten, welke methode zou hier gebruikt zijn? Professionele testers kennen hun test(ontwerp)technieken, technieken om dekking te meten, hebben kennis van tools en weten wanneer die moeten worden toegepast, kennen verschillende documentatietechnieken et cetera. Testen is een vak en dat doe je er gewoon niet even bij. Althans, niet op een professioneel niveau. 

Ik kwam tot de conclusie dat we niet door moeten schieten in multifunctionaliteit. Het is heel goed dat testers kennis van en ervaring hebben met andere specialisaties zoals we die in projecten onderkennen. Voorbeelden hiervan zijn requirements engineering, programmeren, de business processen, infrastructuren en tools. Dus ik vind het goed dat medewerkers van Squerist ook Java-cursus volgen, zich verdiepen in requirements, cursussen volgen in allerlei tools, hun Professional Scrum Master certificaat halen en kennis hebben van security. En deze lijst is zeker niet limitatief! 

En de ING? Zoals Peter zei: “we hebben mensen nodig die goed zijn in requirements, we hebben mensen nodig die goed zijn in techniek, we hebben ook mensen nodig die goed zijn in testen en testautomatisering. Geen mensen die van alles een beetje doen.” Ik denk dat Peter, zonder het te noemen, heel goed het concept van de T-shaped professional heeft omschreven.

Jan Jaap Cannegieter

Jan Jaap heeft meer dan 20 jaar ervaring in ICT, vooral op het gebied van testen, requirements en procesverbetering. Daarnaast heeft hij een aantal boeken en artikelen in deze vakgebieden gepubliceerd en spreekt hij regelmatig op (internationale) conferenties.

Volg me op LinkedIn.